CENTEA xin mời quý Thầy cô và các bạn cùng tham gia trao đổi cách thức chuẩn bị, xây dựng một tiết ôn tập, các phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc thù của tiết ôn tập, ... Đây là đề tài trao đổi được Thầy Châu Quốc Đạt gợi ý.

Từ ngày còn đi học cho đến ngày hôm nay, khi chúng ta đã là những giáo viên để truyền đạt lại kiến thức cho các em học sinh, chắc hẳn các bạn cũng nhận ra tiết ôn tập là một trong những tiết cực kì quan trọng, nó giúp các em học sinh hệ thống lại kiến thức trong chương một cách rõ ràng và có logic.

Nhưng trên thực tế ngay từ ngày còn đi học, và đến nay đã là giáo viên mình vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong việc soạn một tiết ôn tập thế nào cho có chất lượng. Ngày còn đi học chỉ đơn giản là soạn để học đã khó khăn, nay soạn thế nào và dạy thế nào cho các em nắm lại kiến thức một cách tốt nhất, khái quát và rõ ràng nhất còn khó khăn gấp nhiếu lần.

Qua tham khảo một số giáo án của các giáo viên up lên mạng, cũng như các loại sách tham khảo mình nhận thấy rằng gần như quá trình ôn tập chỉ là quá trình dò bài cũ, hay liệt kê lại kiến thức, mà chưa làm rõ, chưa khái quát cũng như hệ thống lại được toàn bộ nội dung cũng như mối liên hệ của những kiến thức có trong chương. Sách giáo khoa và sách giáo viên thì gần nhưng hoàn toàn không đề cập đến tiết này, có chăng đi nữa cũng hết sức sơ sài.

Hôm nay, mình viết thư này mong các bạn, ai có những kinh nghiệm gì hay về phương pháp soạn và giảng tiếp ôn tập thì chúng ta cùng nhau góp ý thảo luận. Và thêm một ý nữa là có nên chăng chúng ta mỗi người góp một tay cùng xây dựng một tài liệu phục vụ cho tiết ôn tập.

Mình cũng xin phép đưa ra một kinh nghiệm nhỏ của mình. Vì là giáo viên trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm và điều kiện công tác tại trung tâm chỉ có một mình đảm nhiệm môn Vật lí nên mình cũng mạnh dạn tham khảo và tiến hành một vài phương pháp khác nhau.

+ Đầu tiên, mình cho các em ôn lại kiến thức theo dọc chương trình: cách này theo mình không giúp được nhiều cho học sinh, vì các em không hệ thống lại được kiến thức, với học sinh yếu đôi khi sẽ cảm thấy choáng vì lượng kiến thức quá nhiều, đồng thời cũng mất rất nhiều thời gian.

+ Tiếp theo, mình áp dụng phương pháp ghép hình ( không nhớ là của ai, nhưng mình đọc được trên mạng ) đó là phân công lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm 8-10 em, các em tự chia nhau về tìm hiểu các bài trong chương. Khi đến tiết ôn tập chọn ngẫu nhiên các đề tài trong chương và yêu cầu một nhóm trình bày (vào bài của ai thì bạn đó trình bày). Sau đó các nhóm còn lại được quyền hỏi và nhóm này sẽ trả lời nếu không được thì nhóm khác bổ sung hoặc GV giúp đỡ.

Mình thấy đây là cách rất tích cực, và tất cả thành viên đều phải làm việc, đều phải đầu tư chuẩn bị cho đề tài của mình. Nhưng hạn chế là các thành viên chỉ đi sâu được vào một chủ đề mà mình đảm nhiệm. Một khó khăn nữa là đối với học sinh có học lực trung bình trở xuống, học sinh ở nông thôn đa số các em chỉ chép lại nội dung SGK với tính chất đối phó mà chưa chủ động tìm kiếm thêm các thông tin liên quan. Cách này khá phù hợp với đối tượng học sinh thành thị, học sinh khá giỏi, những học sinh năng động và có kĩ năng máy tính cũng nhưng kĩ năng tìm kiếm thông tin qua mạng.

+ Cách cuối cùng, mà mình áp dụng, đây là đối với đối tượng học sinh lớn tuổi (lớp dành cho cán bộ bổ túc bằng THPT ) mình hệ thống chương trình theo sơ đồ, hoặc lập bảng so sánh. Cách này giúp học sinh khái quát nội dụng khá tốt, có sự so sánh, cũng như nhận ra mối liên hệ giữa các nội dung mình đã học. Theo mình đây là cách tốt nhất đối với đối tượng học sinh có học lực từ trung bình trở xuống.

Trong quá trình thiết lập sơ đồ, hay bảng so sánh GV gợi ý cho học sinh cùng làm, cũng là cách ôn lại kiến thức. Và mình thực sự thấy tiết dạy này khá thành công, học viên tập trung cao và nắm lại kiến thức tương đối tốt. Nhưng khó khăn là việc xây dựng sơ đồ sao cho hợp lí, sao cho khái quát và logic thể hiện rõ mối quan hệ giữa các nội dung là rất khó. Mình mất gần một ngày để soạn giáo án (ôn tập chương dao động điều hòa, SGK chuẩn) nhưng vẫn thấy còn nhiều thiếu sót và chưa hài lòng.

Trên đây là những ý kiến của bản thân mình, vì kinh nghiệm đứng lớp chưa nhiều, nếu có gì sai sót mong các bạn góp ý. Thật sự khi viết lá thư này mình rất sợ các bạn cười, các bạn chê mình, nhưng mình thiết nghĩ nếu không biết thì tìm hiểu, thì hỏi mọi người để tiến bộ còn hơn cứ giấu dốt để càng ngày càng dốt hơn, nên mình mới mạnh dạn gởi email này.

Cám ơn các bạn đã bỏ thời gian để đọc bài viết này, chúc các bạn luôn tìm thấy niềm vui trong công việc, luôn yêu nghề và luôn là một giáo viên tốt trong lòng mọi người. Chúc các bạn gặt hái được nhiều thành công trong cuộc sống và công việc.

GV Châu Quốc Đạt, giáo viên Vật lý - Trung Tâm Giáo Dục Thường Xuyên - Bảo Lâm - Lâm Đồng.
Email: Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó.